Kampenhout... historisch

Toponymie Wapenschild Ommegang en legende Het geslacht "Van Campenhout" Bakermat van Beethovens stam Patrimonium Foto's Kampenhout vroeger & nu

TOPONYMIE

De meest eenvoudige verklaring is volgens velen:
"De streek was bezaaid met veel bossen, vandaar dat er ook de naam van de gemeente kan uit afgeleid worden. Gelegen op de grens van de Kempen zou Kampen hiervan een verbastering kunnen zijn. In Kampenhout beginnen de Brabantse Kempen. De bovengrond behoort tot de zandrijke leemgronden. Het achtervoegsel: «hout» zou wijzen op de aanwezigheid van bossen of struiken. Er zou indertijd een bosachtig stuk land hebben bestaan dat Le bois de Kampen werd geheten".

WAPENSCHILD

Het huidige wapenschild stamt eigenlijk af van de Heren van Kruikenburg en werd bij K.B. van 6 februari 1909 erkend als gemeentezegel.
Vooraleer het zijn huidige vorm kreeg heeft het echter een lange geschiedenis achter de rug.

In 1696 maakten de schepenen gebruik van een zegel met de wapens van Kruikenburg.
De maagd die bovenaan afgebeeld staat, verwijst kennelijk naar een zeer oude verering van O.-L.-V. aldaar.

Max Servais beschreef het als volgt: "Van blauw, bezaaid met gouden blokjes, met een keper van hetzelfde over alles heen; het schild getopt met de gekroonde H.Maagd, houdende een scepter in de rechterhand en dragende op de linkerarm het kindje Jezus, gekroond en houdende in de linkerhand de aardbol, waarboven het kruis; H.Maagd en kindeke Jezus van zilver: scepter, kronen en aardbol van goud".
Hij voegt eraan toe: "De hoge, middelbare en lage rechtsmacht werden er in het midden van de 17de eeuw afgestaan aan de baron van het H. Rijk, Filips Theodoor van Fourneau, graaf van Cruquenbourg, heer van Ranst, Millegem en Vichte, eerste erfelijke maarschalk van Vlaanderen. De familie Fourneau behield de rechtsmacht over Kampenhout tot op het einde van het ancien régime".

Deze beschrijving is te vinden in het boek "Kampenhout, hoofdmeierij en bakermat van Beethovens stam" geschreven door Jos Lauwers.

OMMEGANG EN LEGENDE

"Comt al naer Campenaut de moeder godts vereeren: sy sal door 't heyligh cruys het quaet van u afkeeren" (tekst op de processievaantjes).

Hoe is deze boeteweg ontstaan?
Onder de diep kristelijke Spaanse heersers Albrecht en Isabella (1600-1630) werden overal kloosters gesticht na de woelige periode van de godsdienstoorlogen. Het hof droeg ertoe bij dat de uitwendige en dikwijls overdreven godsdienstplechtigheden uit Spanje werden ingevoerd. Processies en bedevaarten ter ere van O.L.-Vrouw werden verplicht.
De pest die toen onze streken teisterde, gaf het ontstaan aan de boeteprocessies. Ook in Kampenhout had men erg te lijden onder deze ziekte. Tussen 1630 en 1639 telde men 290 overlijdens op een bevolking van ca. 900 personen. O.L.-Vrouw van Kampenhout wordt aangeroepen tegen de pest en besmettelijke ziekten. Waarschijnlijk is in die periode de grote boeteprocessie ontstaan niettegenstaande de processieweg voor het eerst in 1682 in de archieven vermeld werd.

De kerk van Kampenhout was reeds in 1123 toegewijd aan de H. Maagd. Het huidige Mariabeeld stamt uit de periode rond 1580.

De legende verhaalt dat O.L.-Vrouw van Kampenhout bij slecht weer alleen de boeteweg had afgelegd en de volgende dag met beslijkte kleren in de kerk stond. Deze mirakuleuze gebeurtenis was het startsein van een processie langs de gemeentelijke grenzen die zes uren duurde.

Vroeger had de boetetocht op woensdag na Pinksteren plaats. Sedert ca. 25 jaar gaat de processie nu uit op Pinkstermaandag. De mooie folkloristische kleding verdween, maar nog steeds galmt het oude Onze-Lieve-Vrouw lied door Kampenhout.

Het geslacht "Van Campenhout"

De naam "Van Campenhout" en "Van Kampenhout" zijn wijdverspreide familienamen die men in alle hoeken van de wereld aantreft. Naar aanleiding hiervan werd op 20 april 2002 een familiereünie georganiseerd in de gemeente Kampenhout.

Meer informatie op deze "Van Campenhout"-pagina.